SINAİ MÜLKİYET

MARKA TESCİLİ

Marka Nedir

Marka, bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlayan, kişi adları dahil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi olmak üzere her tür işareti içerir.

Marka Tescili Koruması Kapsamı

Marka koruması tescil yoluyla elde edilir. Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Tescilli bir marka, başkasına devredilebilir, miras yoluyla intikal edebilir, kullanma hakkı lisans konusu olabilir, teminat gösterilebilir, rehin edilebilir ve haciz işlemlerine konu olabilir.

Marka Tescilinin Önemi ve Markanın İşlevleri

1.  Malın Menşeini Gösterme İşlemi ve Ayırt Etme İşlevi 

Mal ve hizmetleri ayırmaya yarayan marka, bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini bir diğerinden ayırır. Tüketicinin zihninde mal veya hizmet ile onu üreten teşebbüs arasında bağlantı kurar. Bir markanın birden fazla teşebbüs tarafından kullanılması durumunda ayırt edicilik zayıflayacaktır.

2. Malın Kalitesini Garanti Etme İşlemi  

Marka ve kalite sözcükleri sık sık birlikte telaffuz edilir. Bu da tüketici açısından bakıldığında, Bir marka, o markaya ait bir malın kalitesinin garantisi olarak da işlev görmektedir. Buna karşın marka sahibinin, markalı malının kalitesini bozmama gibi bir hükümlülüğü yoktur. Yani tüketici tanıdığı markayı hizmet ve nitelik kalitesi bakımından tercih etmektedir.

3. Reklam işlevi

Reklam, markayı daha geniş kitlelere ulaştıran bir etmendir. Önce reklam ile marka tanıtılırken, bir süre sonra markanın kendisi reklam etkisi yaratmaktadır.

4. Alıcıyı Çekme ve İtibar İşlevi

Marka, tüketiciyi mala çeken önemli bir unsurdur. Alıcıyı mal ve hizmete bağlar ve alıcı, güvendiği markaya ait malı tercih eder.

5. Ticari Kazanç, İtibar ve Orjinalliği Koruma İşlevi

Bir işletmenin sahip olduğu markası adı altında bir başka işletmenin bu markayı kullanarak ticari kazanç ve itibar elde etmesini ve tüketicinin yanlış yönlendirilmesini engelleyerek, gerçek marka sahibinin malı ve hizmeti ile markayı kullanan diğer işletmenin mal ve hizmetinden ayırt edilmesini sağlar. Böylelikle marka sahibinin malı ve hizmeti, kalite ve itibar bakımından diğer işletmelere karşı korunmuş ve tüketiciye karşı garanti edilmiş olur.

6. Markalaşmanın İhracattaki Önemi ve İşlevi

İhracat yapan işletmeler, ürettikleri mal ve hizmetleri, markalarıyla ihraç ettikleri takdirde uluslararası düzeyde kalite ve nitelik bakımından ayırt edicilik özelliğini koruma altına almış olur. Bu da işletmenin, ihracat potansiyelini arttırmasını ve akabinde yurtdışındaki müşteri memnuniyetini getirmiş olur.

7. Ayırt Edicilik İşlevi

Marka, mal ve hizmetleri birbirinden ayırt etmeye yarar. Ticaret ünvanı ise bir ticari işletmenin sahibini bir başka ticari işletme sahibinden ayırt etmeye yarar. Ancak bir ticaret ünvanının marka olarak tesciline de engel yoktur. Ticari işletme ünvanları ile, ticaret ve sanayi odalarına veya esnaf ve sanatkarlar odasına kayıt yaptırılarak işletmelerin ayırt ediciliği sağlanırken, markanın kaydı Türk Patent ve Marka Kurumu’na yapılarak tescili sağlanmaktadır. Sanayi odalarına yapılan kayıtlar sadece işletme ünvanı olarak üye oldukları bölgede ünvan farklılığı olarak koruma sağlarken, marka tescili işletmenin mal ve hizmetlerini ve tüketiciye tanıttığı marka adını Türkiye çapında koruma altına almaktadır.

Marka Tescilinden Doğan Haklar nelerdir

Marka koruması, tescil yoluyla elde edilir. Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin izni olmadan markanın haksız kullanımına ilişkin fiillere karşı, marka sahibinin, bu fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır.

Marka Sahibinin Marka üzerindeki Hakları nelerdir
 

Marka hakkı mutlak bir haktır. Hak sahibine inhisari yetkiler, mal varlıksal haklar ve sınırlı manevi haklar sağlar.

Marka üzerindeki hak sahibine izni olmadan markanın kullanılmasını önleme yetkisini veren, ayni yetkileri olan mutlak bir hak olan inhisari haklar, markanın kullanılması, devredilmesi, kiralanması, lisans verilmesi, rehnedilmesi, teminat verilmesi, franchise verilmesi sonucu sağlanan menfaatlerden oluşan mal varlıksal haklar, marka sahibinin ve markanın itibar ve tanınmışlığı ile ilgili olan manevi haklar, marka sahibinin tescilli markası üzerindeki mutlak haklardır.

Marka Hakkına Tecavüz Sayılan Fiiller nelerdir

Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek,

Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak,

Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek,

Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması,

Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması,

Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması,

Marka ve işaretinin, mal veya ambalajı üzerine konulması,

Marka ve işareti  taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi,

Marka ve işareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi,

Marka ve işaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması,

Marka ve işareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması,

Marka ve işaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması,

Marka ve işaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.

Marka Hakkına Tecavüze İlişkin Cezai Hükümler nelerdir

Bu suçlardan dolayı cezaya hükmedebilmek için markanın Türkiye’de tescilli olması şarttır. Marka hakkına tecavüz suçlarının soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlıdır.

(1) Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üreten veya hizmet sunan, satışa arz eden veya satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(2) Marka koruması olduğunu belirten işareti mal veya ambalaj üzerinden yetkisi olmadan kaldıran kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(3) Yetkisi olmadığı halde başkasına ait marka hakkı üzerinde devretmek, lisans veya rehin vermek suretiyle tasarrufta bulunan kişi iki yıldan dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(4)  Bu suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ayrıca bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.