SINAİ MÜLKİYET

TASARIM TESCİLİ

Tasarım ve Ürün Nedir

Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.

Ürün, bilgisayar programları hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri ifade eder.

Birleşik ürün, sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalardan oluşur.

Tescil için Yenilik ve Ayırt Edicilik Şartı

Bir tasarım, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla tescillenebilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Birleşik ürünün parçasına ait tasarım, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip değilse tescillenmez. Dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olma şartı ile, o tasarım yeni kabul edilir. Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsamaktadır. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmamaktadır.

Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.

Tasarım Hakkının Kapsamı ve Sınırları

Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı tasarım tescilinden doğan haklarını kullanabilir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz.

Tasarımın Koruma Süresi ve Yenileme

Tescilli tasarımların koruma süresi başvuru tarihinden itibaren beş yıldır. Bu süre beşer yıllık dönemler halinde yenilenmek suretiyle toplam yirmi beş yıla kadar uzatılarak yenilenir. Yenilenmeyen tasarımlara ilişkin tasarım hakkı, koruma süresinin bittiği tarihte sona erer.

Tasarım Hakkına Tecavüz Sayılan Fiiller

Tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir.

Tasarım sahibinin izni olmaksızın koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmek, tasarım hakkına tecavüz sayılan fiillerdir. Koruma kapsamındaki tescilli tasarımın, ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, tasarım hakkına tecavüz olmadığı anlamına gelmemektedir.